طراحی پارکینگ

تعریف کلی طراحي پارکینگ؟

محل توقف خودرو و به عبارت دیگر تعداد محل‌های لازم برای توقف اتومبیل که بر اساس اصول طراحی پارکینگ، ضوابط و معیارهای مصوب در ازای نوع استفاده از ساختمان، تعیین شده یا می‌شود.

ضوابط طراحی پارکینگ :

امروزه مهمترین شرط ساخت خانه در تمامی بخش های کشور مخصوصا کلانشهر هایی مانند تهران، اصفهان و تبریز تعبیه پارکینگ برای تمامی واحدها می باشد. پس از اینکه در کشور ما از نسل 2 صنعت به نسل 3 رسیدیم تعداد خودروهایی که در دست افراد بود نیز به شدت افزایش یافت. پس از این افزایش بود که وزارت شهرسازی متوجه شد ساختارهای شهری ما از نظر جای پارک با مشکلات متعددی مواجه است.

 از این رو در یک برنامه 30 ساله تصمیم بر آن شد تا با اجباری کردن ساخت پارکینگ در خانه های جدید مشکل کمبود پارکینگ را به کلی برطرف کنند.

ضوابط اصولي طراحي پاركينگ

 بر خلاف تصور عموم افراد ساخت پارکینگ دارای ضوابط و اصولی می باشد که بسیاری از ما نسبت به آن بی خبر هستیم از این رو قصد داریم برای همراهان همیشگی «هلدینگ آرامش» تمامی تبصره ها و ضوابط ساخت پارکینگ را توضیح دهیم.

تعریف پارکینگ از نظر شهرداری:

براساس دیکشنری آکسفورد پارکینگ به محلی گفته می شود که صاحبان خودرو برای زمانی که رانندگی نمی کنند ماشین خود را در آنجا متوقف کنند پارکینگ گفته می شود. پارکینگ ها به صورت کلی به دو دسته رو باز و مسقف تقسیم می شوند که در کنار این دو تقسیم بندی ممکن است ما پارکینگ های عمومی (که توسط شهرداری و دیگر مراکز تاسیس می شوند) و پارکینگ های خصوصی نیز داشته باشیم.

قوانين شهرسازي:

براساس قانونی اعلام شده توسط سازمان شهرسازی کشور تمامی سازه ها از جمله مسکونی، اداری و تجاری موظف هستند به میزان کافی پارکینگ هایی برای شهروندان تهیه نمایند. براساس قوانین ذکر شده هر پروژه اداری و مسکونی در ازای هر واحد باید حداقل یک پارکینگ تاسیس نماید ولی مبحث پارکینگ در مورد ساختمان های تجاری بسیار متفاوت می باشد.

شهرداري:

شهرداری به صراحت بیان می کند در پروژه های تجاری مانند مراکز خرید تعداد پارکینگ ها باید براساس متراژ و وسعت پروژه در نظر گرفته شود. امروزه در تمامی شهرهای کشور پارکینگ به حدی اهمیت دارد که در برخی از ساختمان ها ارائه پارکینگ مازاد به عنوان یک مزیت رقابتی و امکانات لوکس در نظر گرفته می شود. این مسئله تنها شامل ایران نمی شود و در تمامی دنیا امروزه مسئله پارکینگ به عنوان یکی از اصلی ترین مشکلات در نظر گرفته می شود.

مثال:

به عنوان مثال در تحقیقی که در کشور آمریکا صورت گرفته بیش از یک چهارم ساکنین شهر نیویورک به دلیل مشکل پارکینگ ترجیح می دهند از خودرو شخصی برای تردد استفاده نکنند.

انواع پارکینگ:

همانگونه که پیش از این نیز به شما گفتیم پارکینگ ها در اصل به دو دسته اصلی تقسیم می شوند ولی همین دو دسته خود دارای انشعاب های متفاوتی هستند که در این بخش قصد داریم برای شما همراهان عزیز انواع و اقسام پارکینگ ها را مورد بررسی قرار داده و کاربردهای هر یک را برای شما توضیح دهیم:

پارکینگ های مسقف (همکف، زیرزمینی):

معمولا در طراحی پارکینگ دو دیدگاه اصلی وجود دارد، ابتدا اینکه بسیاری از سازنده ها ترجیح می دهند به منظور استفاده از طبقه همکف برای طراحی یک خانه نقلی پارکینگ خانه را در بخش زیر زمین خانه طراحی کنند ولی دیدگاه دیگری که وجود دارد این است که شما به منظور صرفه جویی در ساخت و ساز ترجیح می دهید فضای زیر زمین را به کلی خالی کرده و از فضای باقی مانده در همکف برای راه اندازی پارکینگ استفاده کنید. گاهی اوقات نیز ساختمان به حدی وسیع است که سازنده مجبور می شود از هر دو فضا برای راه اندازی پارکینگ استفاده کند.

 روش تلفیقی بیشتر در مجتمع ها و برج های مشهور دیده می شود که امروزه نیز بسیار شایع است.

پارکینگ‌ اختصاصی و مشاع:

در اصل پارکینگ های اختصاصی به آن دسته از پارکینگ ها گفته می شود که سازنده آن را در سند شش دانگ خانه ذکر کرده که در این صورت تمامی مستاجرین و یا مالکین می توانند در آن پارک کنند. در کنار این نوع پارکینگ نوع دیگری وجود دارد که از آن به عنوان پارکینگ مشاع یاد می شود. این نوع پارکینگ معمولا در فضاهای باز می باشد و هر کس که زودتر پارک کند می تواند فضای بهتر را اشغال کند. پارکینگ نوع دوم معمولا در مجتمع ها و برج های بزرگ بسیار دیده می شود.

پارکینگ طبقاتی:

یکی از مدرن ترین روش هایی که شهرداری ها برای کم کردن حجم خودروهای پارک شده در سطح شهر استفاده می کنند راه اندازی پارکینگ های طبقاتی است که معمولا در محله های اداری و شلوغ بسیار شایع می باشد. این نوع پارکینگ ها به صورت رمپی طراحی می شوند.

پارکینگ مکانیزه:

این نوع پارکینگ که از آن به عنوان پارکینگ هوشمند نیز یاد می شود برای هر خودرو یک فضا در نظر گرفته می شود و به وسیله سیستم های مکانیکی خودروی شما را بر روی یک سطح فلزی قرار داده و به طبقات مختلف می برد. در این نوع پارکینگ همیشه فضاهای خالی در بخش پایین قرار داد و شما می توانید به راحتی خودروی خود را در آنجا پارک کنید.

گروه بندی پارکینگ ها

 پارکینگ کوچک: دارای حداقل سه محل توقف خودرو

  پارکینگ متوسط: دارای چهار تا حداکثر بیست و پنج محل توقف خودرو

پارکینگ بزرگ: دارای بیش از بیست و پنج محل توقف خودرو

نوع پارکینگ

تعداد ماشین

حداقل ارتفاع مجاز تا زیر عنصر سازه ای

حداقل پهنای معبر و شیبراه ورودی

کوچک

1-3ماشین

2.2

3متر

متوسط

25-4ماشین

2.4

3.5متر

بزرگ

بیش از 25 ماشین

2.4

5متر

نکات طراحی پارکینگ

ضوابط پارکینگ مسکونی

به صورت کلی برای هرماشین 2.5 متر عرض باید در نظر گرفته شود.  برای دو ماشین  دو  حالت زیر اتفاق می افتد:

    الف)اگر دوطرف پارکینگ دیوار باشد عرض 5متر باید در نظر گرفته شود.

    ب)اگر یک طرف پارکینگ دیوار و طرف دیگر ستون باشد عرض 4.75 در نظر گرفته می شود.

    برای سه ماشین 2.5 متر به عرض ذکر شده در بالا اضافه می شود.

    در صورتی که دو طرف ماشین به دیوار یا ستون مسدود باشد حداقل ابعاد به صورت 3*5 خواهد بود.

    اگر بین دو ستون به صورت داخل به داخل 4.5 متر فضا وجود داشته باشد؛ امکان ایجاد دو پارکینگ وجود دارد.

پارکینگ ابعاد  ستون ها

    در صورتی كه ابعاد ستون ها 40*40 باشد ،فاصله ی آكس به آكس (مركز به مركز ) ستون ها 4.9 متر می باشد.

    در صورتی كه فاصله ي بين دو ستون 6.5 متر باشد مي توان بين دو ستون سه اتومبيل قرار داد.

    در صورتی كه ابعاد ستون ها 40*40 باشد ،فاصله ی آكس به آكس (مركز به مركز ) ستون ها7.19متر می باشد.

    در صورتی كه فاصله ی بين دو ستون 6.5 متر باشد می توان بين دو ستون سه اتومبيل قرار داد.

    جهت خروج اتومبيل بايد 5 متر پشت هر ماشين خالي باشد.

    اگر ماشين ها كنار ديوار قرار بگيرند، مي توان ابعاد جاي پارك ماشين را به صورت 6*2 در نظر گرفت.

    حالت چيدن پاركينگ ها به صورت L باعث مي شود  با استفاده از هم پوشاني فضاي خالي  بين آن ها جهت ايجاد تعداد پاركينگ بيشتر  و يا جهت ايجاد تاسيسات، انبار، دستگاه پله و آسانسور استفاده كرد.

    مسير آزاد ماشين ها در پاركينگ با حداقل عرض 3 بايد طراحي گردد، اين مسير مي تواند با فضاي مورد نياز پشت ماشين ها يا فضاي ترددي كنار آن ها همپوشاني داشته باشد.

    دستگاه ارتباطات عمودي و رمپ با حالت ضربدري جهت ايجاد حداكثر پاركينگ طراحي گردد.

    اگر زيرزمين پاركينگ باشد، بهتر است دستگاه پله و آسانسور در انتهاي بنا و سمت ديوار هسايه باشد.

    اگر پاركينگ طبقه ي همكف باشد بهتر است راه پله در انتهاي زمين قسمت بد زمين باشد.

    بهتر است ورودي رمپ از عرض كم طراحي گردد.

    درصورتي كه حياط  داشته باشيم ، بهتر است رمپ داخل حياط طراحي شود.

    در قرارگيری پاركينگ ها بايد توجه گردد كه به ازاي هر فاصله ي دو ماشين نيم متر از عرض (n*25) بايد كاسته شود.

    در صورتی که محل توقف خودرو در میان ستون هایی باشد که درب سواره بین دهانه مذکور واقع شده، رعایت فواصل مطابق تصاویر الزامی است. (مبنای اندازه گیری در تصاویر فاصله تمام شده پس از نازک کاری می باشد)

ارتفاع آزاد درب پارکینگ:

در کلیه انواع پارکینگ ها ارتفاع آزاد درب پارکینگ (مکانی که ماشین عبور می کند) نباید از 210 سانتی متر کمتر باشد.

    تبصره: فقط در پارکینگ های کوچک خصوصی در صورتی که ورودی و خروجی سواره و پیاده از هم جدا باشد می توانید حداقل ارتفاع آزاد درب ورودی -خروجی سواره را 195 سانتی متر در نظر بگیرید.

    ایجاد درب ورودی و خروجی مجزا برای سواره در پارکینگ های بزرگ عمومی الزامی می باشد.

    در پارکینگ های بزرگ عمومی بایستی حتما سرویس بهداشتی پیش بینی شود.

ارتفاع مفيد پاركينگ ها

    ارتفاع مفيد پاركينگ، فاصله از كف تمام شده پاركينگ در آن نقطه تا زير پايين ترين محل عناصر سازه ای و يا تأسيساتی می باشد.

    ارتفاع مفيد مجاز “پاركينگ های كوچك” ، حداقل دو متر و بيست سانتی متر (20/2 متر)می باشد.

    ارتفاع مفيد مجاز”پاركينگ های متوسط وبزرگ” حداقل دو متر وچهل سانتی متر(40/2متر) می باشد.

    در پاركينگ های عمومی حداقل ارتفاع مفيد ورودی و خروجی دو متر و چهل سانتی متر(40/2 متر) می باشد.

    در پاركينگ های خصوصی حداقل ارتفاع مفيد ورودی و خروجی دو مترو ده سانتی متر(10/2 متر) می باشد.ضوابط شهرداری در مورد پارکینگ‌های مراکز تجاری و اداری

ضوابط شهرداری برای طراحی و اجرای پارکینگ نکات مختلفی را در نظر گرفته است. این قوانین شامل جزئیات بسیاری در زمینه نکات فنی، ابعاد، شیب‌ها، ورودی، ارتفاع سقف، امکاناتی از جمله سرویس بهداشتی و شیر آب، تهویه مناسب، روشنایی و… می‌شود. که با توجه به شرایط منطقه، تعداد واحدها، سطح پوشش و در کل مختصات و مشخصات خاصی که در مورد هر پروژه متغیر است تعیین می‌شوند.

هدف از این نوشتار بررسی ضوابط شهرداری در مورد محاسبه تعداد پارکینگ می‌باشد. محاسبه تعداد پارکینگ‌ها ارتباط مستقیمی با تعداد واحدهای ساختمان دارد. به نحوی که به ازای هر واحد تجاری یا اداری تعداد مشخصی پارکینگ در نظر گرفته می‌شود. و با توجه به متراژ واحدها متغیر است.در جدول زیر تعداد پارکینگ مورد نیاز هر واحد طبق ضوابط شهرداری مشخص شده است.

ردیف

نوع کاربری

متراژ(متر مربع)

حداقل پارکینگ مورد نیاز بر اساس ضوابط شهرداری

1

اداری

تا ۵۰

۱ واحد

2

اداری

بیشتر از ۵۰

۲ واحد به ازای هر ۱۰۰ متر مربع

3

تجاری   

زیر همکف

۱ واحد

4

تجاری

همکف و بالاتر

۳ واحد به ازای هر ۱۰۰ متر مربع                                 

نکاتی مهم در مورد طراحی پارکینگ:

یکی از موارد هم درطراحی پارکینگ ها، مقدار فضا برای پارک کردن ماشین و فضای کافی برای ورود و خروج ماشین هاست و همچنین در ساخت پارکینگ باید به مواردی چون استقامت ابعاد و مقاومت پارکینگ دقت کرد.اما در حالت کلی برای طراحی پارکینگ ساختمان شیک باید به موارد زیر توجه کرد:

  1. مواد اولیه و مصالح مناسب برای ساخت پارکینگ
  2. نور پردازی چشم نواز و کافی سقف پارکینگ
  3. طراحی کف پارکینگ ساختمان مسکونی
  4. طراحی رمپ پارکینگ
  5. وجود تهویه مناسب در فضای پارکینگ.
 در پایان :

امیدواریم که توانسته باشیم مطالب مفیدی را تقدیم حضورتان کرده باشیم و  شما را از اهمیت طراحی پارکینگ ساختمان مطلع کرده باشیم امروزه هر خانواده حداقل یک ماشین دارد بنابراین داشتن پارکینگ یکی از نیازهای اساسی ماست. سعی کنید برای طراحی پارکینگ تمام نکات را در نظر بگیرید  و به شکلی اصولی  طراحی کنید.

همکاران ما در دپارتمان طراحی و مشاوره ساخت آرامش  آماده ارایه مشاوره تخصصی به شما همراهان عزیز میباشند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *